FraXum

FraXum از ترکیب Fraction یعنی کسر و Sum یعنی جمع ساخته شده است.

پیش‌نیاز: Fraxell. در Fraxell می‌بینید که یک کسر را می‌شود با تکه‌های ریزتر هم ساخت. FraXum از همین ایده استفاده می‌کند.

رفتن به Fraxell

چطور بازی کنیم؟

هر مرحله دو کسر دارد. کسر اول همیشه قرمز است و کسر دوم آبی. باید آن‌ها را جمع، تفریق یا مقایسه کنید.

گام ۱: مخرج مشترک را پیدا کنید

دو کاشی بزرگ، مضرب‌های دو مخرج را نشان می‌دهند. روی صفحه‌ی مربعی بالا و پایین بکشید تا عدد قرمز یک گام جلو یا عقب برود، و چپ و راست بکشید تا عدد آبی جلو یا عقب برود. دکمه‌های ▲ ▼ ◀ ▶ و کلیدهای جهت‌نمای صفحه‌کلید هم همین کار را می‌کنند.

راهنما: همیشه عدد کوچک‌تر را جلو ببرید. علامت بین دو کاشی می‌گوید کدام کوچک‌تر است. اگر عدد بزرگ‌تر را جلو ببرید، دو عدد از هم دورتر می‌شوند.

وقتی دو عدد برابر شدند، دکمه‌ی «این مخرج مشترک را بردار» می‌آید. هر مخرج مشترکی قبول است، ولی کوچک‌ترینش یک ستاره دارد.

گام ۲: هم‌مخرج کنید

دو کاشی «ضرب در …» می‌آیند. هر کاشی را روی کسر هم‌رنگش بکشید. حالا صورت و مخرج آن کسر هر کدام یک ضرب دارند: عدد را روی عدد کنارش بکشید تا ضرب انجام شود.

گام ۳: یکی کنید یا مقایسه کنید

گام ۴: ساده کنید

کاشی‌های «تقسیم بر ۲»، «تقسیم بر ۳»، «تقسیم بر ۵» و «تقسیم بر ۷» را روی جواب بکشید. فقط وقتی کار می‌کنند که عدد، هم صورت و هم مخرج را بشمارد. وقتی دیگر ساده نمی‌شود، «ساده است ✓» را بزنید.

ستاره‌ها

★ برای حل مسئله، ★ برای پیدا کردن کوچک‌ترین مخرج مشترک و ★ برای بدون اشتباه بودن. بهترین ستاره‌های هر مرحله روی دکمه‌ی آن مرحله می‌ماند.

مرحله‌ها

۱ تا ۵جمع دو کسر.
۶ و ۷مقایسه‌ی دو کسر.
۸ و ۹تفریق دو کسر.
۱۰ تا ۱۳خودتان حساب کنید: هر ضرب و هر جمع یا تفریق را از میان سه گزینه انتخاب می‌کنید.
۱۴ تا ۱۸مسئله‌های داستانی: از جمله بفهمید که باید جمع کرد، تفریق کرد یا مقایسه.
۱۹ تا ۲۳مخرج‌های بزرگ‌تر، تا ۲۴. کوچک‌ترین مخرج مشترک خیلی کمتر از حاصل‌ضرب دو مخرج است.
تصادفیمسئله‌های تازه با کسرهای کوچک‌تر از ۱، بی‌پایان.

برای پدر و مادرها و معلم‌ها

چرا نوارها ریز می‌شوند؟

جمع ۱۴ و ۱۶ سخت است، چون تکه‌ها هم‌اندازه نیستند: یکی یک چهارم است و دیگری یک ششم. وقتی کاشی «ضرب در ۳» روی ۱۴ می‌نشیند، هر تکه‌ی نوار به ۳ تکه بریده می‌شود و مرز تکه‌های قبلی پررنگ می‌ماند:

۳۱۲

مقدار رنگی همان است؛ فقط با تکه‌های ریزتر شمرده می‌شود. این همان معنای «ضرب صورت و مخرج در یک عدد» است: کسر عوض نمی‌شود، واحد شمارش آن عوض می‌شود. وقتی تکه‌های هر دو کسر یک‌اندازه شدند، جمع، تفریق و مقایسه فقط شمردن تکه‌هاست.

چرا کوچک‌ترین مخرج مشترک؟

هر مضرب مشترکی جواب درست می‌دهد و بازی آن را می‌پذیرد. ولی کوچک‌ترین مضرب مشترک، عددهای کوچک‌تر و ساده کردن کمتری دارد. راهنمای «عدد کوچک‌تر را جلو ببر» همان روش کلاسیک پیدا کردن ک.م.م با فهرست مضرب‌هاست، به شکل یک بازی.

چرا خودتان حساب کنید؟

در مرحله‌های اول بازی حساب را انجام می‌دهد تا توجه به ساختار کار باشد. از مرحله‌ی ۱۰ کودک خودش ضرب و جمع را انتخاب می‌کند تا ببیند هر حرکت چه عددی می‌سازد.

جهت نوشتن

همه‌ی عبارت‌های ریاضی، مثل کتاب درسی، از چپ به راست نوشته شده‌اند. در تفریق و مقایسه، جهت غلط معنا را عوض می‌کند. روی کاشی‌ها هم به جای علامت، کلمه آمده است: «ضرب در ۲» و «تقسیم بر ۳».

بازی کنید